ความดีคืออะไร?

[Atom110]

 สวัสดีครับ ผมชื่อ นาย อัครวุฒิ ไกรขจรกิตติ ครับ เป็นนิสิตเอกกราฟฟิคดีไซน์ และ โฆษณา ชั้นปีที่ 4 มหาวิทยาลัยบูรพาครับ
   
    ขณะนี้ผมได้เริ่มทำวิทยานิพนธ์ เรื่อง "โครงการออกแบบเรขศิลป์ สื่อสิ่งแวดล้อมเพื่อสร้างเพื่อสร้างจิตสำนึกที่ดีของคนในสังคม ให้กับเครือข่ายพลังบวก" ครับ จุดมุ่งหมายของโครงการ คือ  ใช้สื่อสิ่งแวดล้อมเป็นตัวเสริมสร้างความดีให้แก่คนในสังคมครับ แต่ตอนนี้ผมกำลังติดปัญหาเรื่องการตีความ "ความดี" ให้เป็นรูปธรรมเพื่อมาใช้เป็นข้อมูลในการออกแบบครับ
   
    ผมเลยอยากรบกวนเวลาพี่ๆสักนิดครับ ผมอยากถามความเห็นครับว่า ความดีในสังคมไทยประเภทไหนครับ ที่ต้องการการสร้างเสริมให้เติบโต เป็นประเด็นเร่งด่วนครับ


ขอบคุณครับ

[Buob Marley]

อื้อหือ.. คำถามกว้างมวาาาาาก

[iannnnn]

ทางผู้วิจัยเห็นว่าเป็นยังไงครับ เรามาถกกัน
เรื่องนี้น่าจะสนุก

แนะนำว่าให้เปลี่ยนหัวข้อกระจู๋เป็น "ความดีคืออะไร"
จะดึงดูดคนที่อยากตอบเข้ามามากกว่าแบบปัจจุบัน(ที่คิดว่าสแปม)ครับ

[Atom110]

ขอบคุณครับพี่แอน

     โดยส่วนตัวที่ผมนั่งงงๆอยู่นะครับ ผมคิดว่าความดีบางครั้งก็ใกล้เคียงกับสามัญสำนึกขึ้นอยู่กับบริบทต่างๆครับ เช่น การทิ้งขยะให้ลงถังจริงๆแล้วน่าจะเป็นสามัญสำนึก แต่ในเมืองไทยตอนนี้อาจกลายเป็นความดีไปแล้ว
     ผมพยายามจะคิดแบ่งความดีให้มีหลายระดับครับ เช่น ความดีพื้นฐาน ความดีขั้นกลาง(ยังหาคำไม่ได้ครับ) ความดีขั้นกว่า(แบบเสียทรัพท์เสียแรงลงไปลุยครับ)
    หลังจากที่ผมเก็บข้อมูลไปเรื่อยๆจะพยายามจัดหมู่ให้ได้ครับ แล้วสรุปว่าควรไปจับเรื่องไหน แล้วลุยทำงานออกมาครับ

ขอบคุณที่สละเวลาครับ

[IM]

โอ้ เป็นหัวข้อที่เจ๋งอ่ะ

[เก้อ]

เครือข่ายพลังบวกด้วย โอ้ น่าสนุก

เคยไปดูงานนรกพลังบวกของ อ.ประชา สุวีรานนท์ไหมครับ
ที่จัดไม่กี่เดือนก่อน ผมว่านั่นคือการจำกัดความที่ผมรู้สึกต่อ
วิธีการจำกัดความความดี บนวิธีคิดของเครือข่ายพลังบวกได้ชัดมาก
(คืออ.ประชาแกทำเป็นการเสียดสีนั่นแหละ)

คำถามนี้มันกว้างแะลไกลมาก เราสามารถคุยกันได้หลายร้อยประเด็น
แต่ถ้าสำหรับการทำงานและมีอาจารย์คอยตรวจทีสีสแบบนี้
ก็ต้องมาดูว่าตัวองค์กรที่เราทำให้นั้น จำกัดความคำว่าความดีในลักษณะไหน จะได้แคบลง
เครือข่ายพลังบวกนี่ จำกัดความง่ายมาก คือความดีเฉพาะหน้า
ความดีที่ผูกกับระดับจริยธรรมพื้นฐานที่มองเห็นได้ด้วยตาทั่วๆไป
แล้วจริงๆ งานออกแบบก็มักจะนำเสนอได้แค่มิติตื้นเท่านี้แหละ

เช่น ตอนที่มีวิกฤติการเมือง ก็เสนอประเด็นว่าเราต่างทำร้ายกันและกัน
เพราะงั้นให้หันมาตั้งคำถามว่า เราทำร้ายกันไปทำไม ประเด็นคือ "ตั้งสติ หันมามองตนเอง หยุดความรุนแรงตรงหน้า"
และเปลี่ยนความรุนแรง ความเศร้า ความเกลียดชังทุกอย่างให้เป็น"พลังบวก-มองโลกในแง่ดี"
เพื่อเอาพลังมาทำสิ่งดีๆแก่สังคม

มองนรกในแง่ดี

Bright Sided Hell: A Positive Thinking Guide



หลายปีที่ผ่านมา "มองโลกในแง่ดี" กลายเป็นแนวคิดที่นักพูดในทีวี นักเทศน์บนเฟซบุ๊ก และนักเขียนหนังสือ self-help พากันสดุดีราวกับเป็นธรรมะหรือทางไปสู่นิพพานของสังคมไทย มันสามารถเอาชนะทุกอย่าง ไม่ว่าจะเรื่องการลดความอ้วน คบหาเพื่อนฝูง หาทางร่ำรวย การเผชิญหน้ากับโรคร้าย  ความแก่ชรา รวมทั้งวาระสุดท้ายของชีวิต



หลักการข้อแรกคือ ปัญหาต่างๆ แก้ไขได้ด้วยการเปลี่ยนทัศนคติ หรือเชื่อว่า "สวรรค์อยู่ในอก นรกอยู่ในใจ" ยกตัวอย่างเช่น มะเร็งเป็นโรคที่รักษาได้ถ้าตั้งใจจะรักษา ข้อที่สอง การเปลี่ยนทัศนคติที่ว่านี้ เป็นเรื่องของทักษะที่ฝึกปรือกันได้เหมือนหัดตีปิงปอง ข้อที่สามคือ สิ่งที่เราอยากได้อยากมีจะมาถึงเอง ถ้าฟูมฟักความเชื่อนี้อย่างจริงจังและอดทน เช่นเขียนชื่อสิ่งที่ต้องการปะไว้บนเพดาน ตรรกะวิปริตของลัทธินี้คือ ถ้าอยากแก้ไขเปลี่ยนแปลง จงพอใจในสิ่งที่ตนมี เมื่อหยั่งรากลงไปในสังคมไทย แนวคิดนี้ก็กลายเป็นระบบศีลธรรมที่โยนบาปกลับไปให้ผู้เป็นเหยื่อ และถูกใช้เพื่อกำหราบการแข็งข้อ หยุดยั้งการเปลี่ยนแปลง และกระทั่งสกัดกั้นการตั้งคำถาม



แนวคิดนี้ช่วยกลบเกลื่อนและกดดันความขุ่นข้องหมองใจในสังคม ปัญหาต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นข้าวยากหมากแพง ความขัดแย้งการเมือง หรือสถาบันในสังคมล่มสลาย เกิดขึ้นและลุกลามไปเพราะเราไม่ปรับปรุงทัศนคติของตนเอง เพียงแค่คิดหรือไม่ยอมก้มหน้าก้มตารับกรรมต่อไป ก็ผิดแล้ว "มองโลกในแง่ดี" จึงหมายถึงสังคมของคนที่ไม่มีปากเสียง เด็กที่ยอมทนกับการปกครองที่กดขี่ ลูกจ้างที่ยอมรับค่าแรงถูกๆ และจำเลยที่ยอมรับคำพิพากษาของสังคมอย่างไม่มีเงื่อนไข



รัฐประหาร 2549 ซึ่งตามมาด้วยวิกฤติการเมือง ทำให้ "มองโลกในแง่ดี" เบ่งบาน แม้แต่การเรียกร้องความเสมอภาคและความยุติธรรมในทางการเมืองก็กลายเป็นการมองโลกในแง่ร้าย มีฐานะเป็นภัยสังคมชนิดที่รัฐต้องกำจัด ยิ่งไปกว่านั้น หลังการปราบปรามผู้ชุมนุมในปี 2553 แนวคิดนี้ก้าวมาถึงจุดที่เป็นข้ออ้างในการทำสงครามและกำหราบปราบปรามฝ่ายตรงข้าม ด้วยการจับมือกันของรัฐบาล ทหารและกูรูแห่งลัทธิ "มองโลกในแง่ดี" จำนวนมาก สื่อ ศิลปะและโครงการรณรงค์ต่างๆภายใต้ชื่อใหม่ว่า "พลังบวก"บ้าง "ฝันถึงสันติภาพ"บ้าง "ไทยเข้มแข็ง" บ้าง ถูกผลิตขึ้นมาอย่างรีบด่วน ทุกชิ้นล้วนปกคลุมด้วยอุดมการณ์เก่าๆ เช่น ชาติ ศาสนาพระมหากษัตริย์ และความสามัคคีของคนในชาติ ด้านหนึ่งปลอบใจชนชั้นกลางไม่ให้รู้สึกว่าตนมีส่วนร่วมในอาชญากรรมของรัฐ อีกด้านหนึ่งก็เพื่อไม่ให้ตื่นตระหนกกับวิกฤตินั้น



ในมุมมองของผู้เขียน "มองโลกในแง่ดี" จึงคล้ายกับคำสอนในไตรภูมิ ซึ่งว่ากันว่าเป็น "สิ่งที่ใช้ควบคุมทางสังคม เพราะสามารถเข้าถึงจิตใจทุกคนได้โดยมิต้องมีออกกฎบังคับกัน ภาพวาดชั้นเลิศจากสมุดภาพไตรภูมิ ในฐานะที่เป็นต้นแบบของนรกถูกอัญเชิญมาเพื่อถ่ายทอดความคิดของผู้ที่ต้องการพิสูจน์ว่า แม้ในขุมนรกการมองแต่แง่ดีย่อมช่วยแก้ปัญหาได้เสมอ

หรือสิ่งที่คนตั้งคำถามกับกรอบความดีลักษณะนี้ ก็อย่างเช่น
ปกนิตยสารเวย์ฉบับนี้



เริ่มงงใช่ไหมครับ ตกลงว่าที่กลุ่มพลังบวกชวนนคนมองโลกในแง่ดี ทำความดี
แล้วไหงมันกลายเป็นเรื่องที่มีคนแขวะได้ยังงี้ ยังงี้ไม่สามารถเอาไปช่วยเหลือต่อเติมแนวคิดในการทำทีสีสได้แน่นอน
แต่เอาเป็นว่าช่วยเสริมมุมมองในการตีความ เผื่อจะช่วยได้

[Buob Marley]

ผมอ่านแล้วนึกสงสัยขึ้นมาว่า.. คนที่ "ทำดี" เรียกว่า "คนดี" ได้เลยมั้ย?
คนที่ "ไม่เคยทำดี" ยังจะพอเรียกว่า "คนดี" ได้หรือเปล่า?
คนที่ "ทำไม่ดี" คือ "คนไม่ดี" เสมองั้นเหรอ?

นึกถึงคำพูดในหนังคาวบอยแอนด์เอเลี่ยน
"บางครั้งคนเลวก็ทำดี บางครั้งคนดีก็ทำเลว"
เอ้างงให้มากกว่าเดิมอีก

[จักรี]

ผมว่า คนดี เป้นชื่อเรียกคนที่ ทำดี บ่อยๆ  คนเลวก๋ ไว้เรียกคนที่ทำเลวบ่อยๆ   
บ่อยขนาดไหน อาจจะบ่อย จนเป็นนิสัย ละมั้ง ประมาณนั้น

[•หมูหมู•™]

ความดีคือการทำอะไรที่เห็นแก่คนอื่นบ้าง 
ในแต่ละวัน มันเข้ามาหาเราอยู่แล้ว
สิ่งที่ทำต้องไม่ผิดวิถีประชา ....

[Buob Marley]

ไอ้คำว่าวิถีประชาเนี่ย หลังๆ บ้านเรามันบิดๆ เบี้ยวๆ นะพี่

[เก้อ]

ในสังคมที่เป็นรัฐอิสลาม ใช้กฏหมายชารีอะห์
คนเป็นชู้กัน หรือเป็นเกย์ จะโดนหินขว้างโดยชาวบ้านจนตายได้
(stoning to death) หรือเร็วๆนี้ในอาเจะห์ เด็กผู้ชายชาวร็อค
โดนจับมาโกนหัว เพราะทำผิดวิถีของสังคม
การไม่รักหรือไม่แสดงความเคารพรักคิมอิลซุงบิดาประเทศ
ก็เป็นความผิดที่ยอมรับไม่ได้ของสังคมเกาหลีเหนือ

วิถีประชาเปลี่ยนแปลงไปตามความเชื่อและวิวัฒนาการของสังคม
แน่นอนว่าทุกสังคมมีสิ่งนี้กำกับอยู่ แต่ถ้ามันขัดขวางทิศทางในการพัฒนาของสังคม
การที่สมาชิกในสังคมจะแหก ผมก็ไม่คิดว่ามันจะเป็นความเลวอะไร

[•หมูหมู•™]

คิดเหมือนกัน ..เอาแบบว่าเรื่องโดยรวมส่วนใหญ่ละกัน
ไม่เกี่ยวกับพรรคพวก หรือแนวคิดเฉพาะกลุ่มเกินไป

.................
แหกได้นะแต่ต้องมีเหตุผลและและต้องเกิดผลดีเป็นที่ยอมรับ

[Atom110]

ขอบคุณมากครับพี่ ทั้งความเห็นและคำแนะนำ พี่ทุกคนมีมุมมองที่ลุ่มลึกจริงๆครับ ผมขอนำความเห็นพี่ๆไปแตกประเด็นนะครับ ตอนนี้ผมพอจะแตกประเด็นเพิ่มเรื่่องความดีนั้นเชื่อมกับความเชื่อได้เพิ่มมาอีกประเด็นครับผม ส่วนที่พี่เก้อ แนะนำมาก็เป็นมุมมองที่ตรงประเด็นและเป็นรูปธรรมมากครับ ขอบคุณมากครับพี่

[Buob Marley]

ผมคิดว่าบางทีเราก็เหมือนนักปรัชญา ที่มานั่งถกกันเรื่องที่ชาวบ้านเขาคิดเอาเวลาไปทำมาหากินเสียยังดีกว่า

[Atom110]

ส่วนนึงที่สนใจในกลุ่มพลังบก คือ งาน ignite Thailand ครับ  ผมคิดว่าตอบโจทย์ได้ดีทีเดียวครับ ผมคิดว่าคนที่ไปงานนี้อย่างน้อยน่าจะเก็บแรงบันดาลใจไปได้บ้าง และนำมาเป็นพลังขับดันความฝันของตัวเองต่อไปครับ ถ้าผมคิดผิดพลาดประการใดช่วยวิจารณ์หน่อยนะครับพี่ๆ

จะว่าไปกลุ่มนี้เบื้องหลังใครตั้งครับ ไปหาประวัติมาดูดีเชียวครับ