FONT ไม่มีลิขสิทธิ์

[NP Freedom]

เรื่องราคามันก็พูดยาก มาตรฐานแต่ละคนแต่ละงานไม่เหมือนกัน อย่างเรารับงาน 800 ใช้ฟอนท์ราคา 80,000 มันก็พูดยาก จะไปว่าเขาก็ไม่ได้ (ไม่ได้เข้าข้างใครนะครับ)
สมมุติไทยรัฐซื้อฟอนท์ 80,000 สัก 10 ไลเซ่น ตก 800,000 แต่พิมพ์ขายกันวันละเป็นล้านฉบับ เขาก็คงคิดว่าฟอนท์ 800,000 นี่จิบ ๆ นะผมว่า

สมมุติอีกแล้ว 
ถ้าคนใช้ฟอนท์ช่วยกันซื้อ มันก็มีคนอยากทำขายละครับ ราคามันต้องดึงลงมาแน่ เป็นเรื่อง demand supply ธรรมดาครับ ของมีน้อยแต่ความต้องการมากแพงเป็นธรรมดา

ทีนี้มาจินตนาการต่อ ถ้า font มีลิขสิทธิ์้ ขายได้ ทำขายกันแข่งกันเยอะแยะ เกลื่อนไปหมด แบบใหม่ ๆ ออกตามแทบไม่ทัน ถึงตอนนั้นเรื่องราคานี่ท่านคิดว่ามันจะเป็นอย่างไร ? อันนี้ผมพูดในแง่ของเรื่องราคา ส่วนจะทำขายหรือทำแจกอันนี้ยังไม่ขอพูดถึง

ถ้าเป็นอย่างที่ผมว่า เรื่องราคานี่ต้องลงแน่ครับ 

ความหมายของคำว่า ฟอนต์ และนักออกแบบตัวพิมพ์
ในความหมายของผมคือ องค์ประกอบหลักของงานเลขนศิลป์ (Graphic Design) ที่ใช้ควบคู่กับภาพ 
เพื่อนำเสนอข้อมูล ที่ต้องการสื่อสาร  ประโยชน์นอกจากการอ่านได้  อ่านง่ายแล้ว  ยังมีลักษณะพิเศษ
อีก คือ ฟอนต์สามารถแสดงความรู้สึกแทนคำพูดได้อีกด้วย  เช่น  ระเบียบ  ดุดัน  น่ารัก  กันเอง
และแสดงรสนิยม หรือภาพลักษณ์ของภาพรวมในงานกราฟิกนั้นได้อีกด้วย

นักออกแบบฟอนต์ต้องมีองค์ความรู้สูง  ทั้งในแง่ของความเข้าใจในการเลือกใช้ตัวอักษรให้เหมาะสมมีประสิทธิภาพ  ควรมีพื้นฐานทางศิลปะ  รู้ความเป็นมาของการออกแบบตัวอักษรในลักษณะต่างๆ ทั้งของต่างประเทศและในประเทศ  ตามยุคสมัยต่างๆ เช่น คลาสิค โมเดิร์น โพสต์โมเดิร์น ฯลฯ  และต้องมีทักษะการออกแบบที่สูง  ในการจัดองค์ประกอบศิลป์  การเขียนแบบอักษร  การร่างภาพ  การใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ในการวาดภาพ  และต้องมีความสามารถการใช้โปรแกรมสร้างตัวพิมพ์ให้ทำงานในระบบได้อีกด้วย  จะเห็นได้ว่านักออกแบบตัวพิมพ์คือวิชาชีพที่ต้องประยุกต์ใช้ความรู้ในหลายๆ ด้าน และใช้เวลาในการสร้างสรรค์นานกว่าจะสำเร็จสักชุดนึง  แต่ผลงานเหล่านั้น ผู้อื่น สามารถนำไปใช้ประโยชน์ได้อีกหลากหลาย  ไม่ว่าจะเป็นสื่อทางการโฆษณา  ป้าย  โลโก้  ซึ่งทั้งหมดนี้นักออกแบบฟอนต์เป็นตัวจักรที่สำคัญที่ส่งเสริมภาพลักษณ์หน้าตาของข้อมูลต่างๆ ให้กับอุตสาหกรรมการผลิตสื่อ  ให้โดดเด่นน่าสนใจยิ่งขึ้น  กระตุ้นยอดขายให้นายทุนเจ้าของสินค้า  ตั้งแต่ระดับเล็กถึงใหญ่
นักออกแบบกราฟิกใช้ตัวพิมพ์เพื่อกระตุ้นให้คนอ่านสนใจ
นักออกแบบตัวพิมพ์ต้องสร้างสรรค์ให้เกิดความแตกต่าง  สวยงาม  น่าสนใจ  ใช้ง่าย  อ่านง่าย  คิดมาก และเป็นการพัฒนาวงการ กราฟิก  การสื่อสาร  มีผลดีต่อการใช้ภาษาไทยที่กว้างขึ้น  เป็นประโยชน์ต่อชาติบ้านเมืองส่วนหนึ่งเหมือนกับวิชาชีพอื่น 
ใครว่าฟอนต์ไม่มีลิขสิทธิ์
อักขระ ก-ฮ ที่คนทุกคนมีสิทธิ์เขียน  อ่าน  นั้นจริง  แต่ตัวพิมพ์ (font)  คือ  ศิลปเทคโนโลยีส่วนบุคคล  ที่ผู้สร้างสรรค์ควรมีสิทธิ์เชิงธุรกิจ  ในการได้ประโยชน์บ้าง  ถ้าตีความว่าไม่มีลิขสิทธิ์ก็แปลว่าไม่มีค่า  ไม่มีราคา  เป็นการบ่งบอกว่าคนที่ทำงานในศาสตร์แขนงนี้ไม่มีความหมายไม่มีค่าในสังคมอย่างงั้นหรือ

เจ๋งครับ จารย์โรจ จารย์แอน จารย์ป๋า จารย์พล จารย์พีเอสเค จารย์ขำ

เรื่องที่ผมคิดท่านก็พูดหมดแล้ว (อ่านใจตูได้ด้วย )
ขอสรุปว่า ฟอนต์ต้องมีลิขสิทธิ์เพื่อสิทธิ์(ให้เครดิต)แก่คนทำฟอนต์

เห็นบล็อกนั้นแปะข่าว บีเอสเอของฝรั่งจับฟอนต์ลิขสิทธิ์ครับ
www.blognone.com/node/2566

เลยได้ลิงก์ของดี
เป็นคำตอบของคำถามกรณี PSL ครับ
http://61.19.225.226/ipthai/copyright/question.asp?id=847

โ ดยหลักการแล้ว "ฟอนด์" มีสองส่วน กล่าวคือ ส่วนที่เป็นรูปแบบตัวอักษร (typerface) ที่ปรากฎอยู่บนหน้าจอคอมพิวเตอร์ และส่วนที่ทำให้เกิดรูปแบบตัวอักษรบนจอเครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อใช้ในงานพิมพ ์ต่างๆ ในส่วนของรูปแบบตัวอักษรที่ใช้กันอยู่โดยทั่วไปที่ไม่มีลักษณะการสร้างสรรค์ ที่เพียงพอนั้นไม่ถือเป็นงานที่กฏหมายลิขสิทธิ์ให้ความคุ้มครอง เพราะตัวอักษรภาษาไทยเป็นสมบัติสาธารณะที่ทุกคนมีสิทธิใช้ ผู้หนึ่งผู้ใดจะหวงกันไม่ให้บุคคลอื่นใช้ไม่ได้ แต่หากรูปแบบตัวอักษรดังกล่าวได้มีการสร้างสรรค์หรือทำให้เกิดรูปแบบหรือลวด ลายจนถึงระดับที่เพียงพอก็อาจได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย สำหรับส่วนที่ทำให้เกิดรูปแบบตัวอักษรบนจอเครื่องคอมพิวเตอร์นั้น หากมีลักษณะเป็นคำสั่งหรือชุดคำสั่งต่างๆ ซึ่งมีระดับการสร้างสรรค์ที่เพียงพอ และนำไปใช้งานกับเครื่องคอมพิวเตอร์เพื่อให้ได้รับผลเป็นตัวอักษรตามความมุ่ งหมายของการใช้ คำสั่งหรือชุดคำสั่งดังกล่าวจะถือเป็นงานสร้างสรรค์ประเภทโปรแกรมคอมพิวเตอร ์ ซึ่งเป็นงานวรรณกรรมอย่างหนึ่งที่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายลิขสิทธิ์ ดังนั้น ผู้ประกอบการหรือผู้ใช้ทั่วไปจึงควรระมัดระวังในการใช้ฟอนด์ ซึ่งหากการใช้ฟอนด์จะต้องมีการดึงส่วนของคำสั่งหรือชุดคำสั่งที่เป็นโปรแกรม คอมพิวเตอร์มาใช้ในการพิมพ์งานก็จำเป็นต้องจัดหาฟอนต์ที่ได้มาอย่างถูกต้องม าใช้เพื่อป้องกันปัญหาการจับกุมดังที่ได้กล่าวข้างต้น คำแนะนำในการใช้ฟอนต์ 1. การจัดหาโปรแกรมคอมพิวเตอร์มาใช้งานภายในองค์กร จะต้องจัดหาโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่ถูกต้องตามกฎหมายจากผู้แทนจำหน่าย และจะต้องปฏิบัติตามสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิตามที่เจ้าของลิขสิทธิ์กำหนดด้วย เพื่อป้องกันความเสียหายที่จะเกิดขึ้นแก่ธุรกิจของผู้ใช้โปรแกรมคอมพิวเตอร์ นั้น 2. ทุกคนมีสิทธิใช้รูปแบบตัวอักษรที่มีอยู่ทั่วไปซึ่งอาจเหมือนหรือคล้ายคลึงกั นได้ แต่ไม่สามารถนำโปรแกรมคอมพิวเตอร์ที่บรรจุฟอนต์ตัวอักษรซึ่งสร้างสรรค์โดยบุ คคลอื่นมาใช้โดยไม่ได้รับอนุญาต 3. การเลือกซื้อเครื่องคอมพิวเตอร์ ผู้ซื้อควรระมัดระวังโดยตรวจสอบมิให้มีโปรแกรมคอมพิวเตอร์ละเมิดติดมากับเคร ื่องคอมพิวเตอร์ที่ซื้อมา และควรขอหนังสืออนุญาตให้ใช้ลิขสิทธิ์โปรแกรมคอมพิวเตอร์ (license Agreement) ทุกครั้งจากผู้ขายเมื่อตกลงซื้อขายโปรแกรมคอมพิวเตอร์ เพื่อให้มั่นใจได้ว่าได้รับสินค้าที่มีลิขสิทธิ์ถูกต้อง

ผมมองในแง่ว่า คนจะฟังเพลง ยังต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์ฟัง
แล้วคนจะอ่านข้อความ ต้องจ่ายค่าฟอนต์เพื่อจะอ่านด้วยหรือเปล่า

เพิ่มเติม: มองในแง่ผู้บริโภคนะครับ ไม่ใช่มองในแง่พ่อค้าที่เอาฟอนต์หรือเพลงไปหากินโดยเฉพาะ

คือมองว่าไม่ว่าจะทำอะไรมันต้องเคารพสิทธิส่วนบุคคลของคนอื่นน่ะค่ะ
ถึงแม้ว่าจะต้องทำใจว่าไม่มีวิธีใดที่ป้องกันการละเมิดลิขสิทธิ์ได้เลยก็ตาม

แต่การดูถูกว่า ฟอนต์ไม่มีลิขสิทธิ์ อันนี้มันเกินไป

ผมมองในแง่ว่า คนจะฟังเพลง ยังต้องจ่ายค่าลิขสิทธิ์ฟัง
แล้วคนจะอ่านข้อความ ต้องจ่ายค่าฟอนต์เพื่อจะอ่านด้วยหรือเปล่า

เพิ่มเติม: มองในแง่ผู้บริโภคนะครับ ไม่ใช่มองในแง่พ่อค้าที่เอาฟอนต์หรือเพลงไปหากินโดยเฉพาะ

ถ้าอ่านเฉยๆ ไม่ต้องจ่ายค่าฟอนต์ครับ

คนที่จ่ายค่าลิขสิทธิ์ฟอนต์คือคนพิมพ์หนังสือ
ส่วนคนอ่านจ่ายค่าลิขสิทธิ์งานเขียน 

เออ สงสัยอยู่อย่าง

มันมีคนที่คิดว่าฟอนต์ที่มีคนประดิษฐ์ขึ้นมาพวกนี้ไม่มีลิขสิทธิ์จริงๆเหรอ
นอกจากหมอผีเขมรคนนั้น มันมีคนคิดแบบนั้นจริงๆเหรอ

ไม่นับคนที่ไม่รู้นะครับ เอาคนที่รู้เรื่องการใช้งานฟอนต์แต่คิดแบบนั้น
คิดแบบตาเนวินที่ว่าตัวอักษรไทยเป็นสมบัติของชาติอะไรนั่น

ถ้ามีจริงๆก็อยากฟังเหตุผลของเค้า ว่าทำไมจึงเชื่อแบบนั้น
คงน่าสนใจน่าดู

ฮ่ะ ฮ่ะ 

ลองถามใจคนทำฟอนต์ดูสิครับ

ลองถามใจคนใช้ฟอนต์ดูสิครับ

ลองถามคนที่เห็นฟอนต์แล้วตาโตร้องว่า โอ้โห แม่งสวยว่ะ คนทำแม่งโครตเก่ง


ดูสิครับ

คนเราคิดไม่เหมือนกันไง
เหมือนโฆษณาออเร้นจ์ยุคเปิดตัวที่เป็นรูปนี้ไง








เหมือนกับที่เรายังไม่เข้าใจความยากลำบากของการออกแบบขวดเป๊บซี่นี่แหละ

 

ตามความเข้าใจของผมนะ อาจต้องแบ่งเป็น 3 อย่าง

• แบบอักษรภาษาไทย: คือตัว outline ที่แสดงความหมายว่านี่เป็น ก ข ค ง นะ พวกนี้อาจมองเป็นสมบัติของชาติได้ (ภาษาลิขสิทธิ์เค้าเรียก public domain คือสมบัติสาธารณะ) เปรียบเทียบกับของอย่างอื่นให้เข้าใจง่าย สมมติว่าเป็น "วงกลม" ละกัน ไม่มีใครเป็นเจ้าของวงกลม ถูกมะ
• ส่วนตัวของฟอนต์ คือ ความสร้างสรรค์ที่เกิดจากการดัดแปลงแบบอักษร (จากข้อข้างบน)  ไม่จำเป็นต้องอยู่ในคอม อยู่บนกระดาษ หรือบนแผ่นไม้เวลาเค้าเขียนโปรโมทหนังก็ได้ ให้เทียบกับวงกลม ก็ประมาณว่าถึงวงกลมจะไม่มีลิขสิทธิ์ก็จริง แต่ถ้าเอาปิกัสโซ่มาวาดวงกลม ทุกคนก็เข้าใจทันทีว่ารูปนั้นของปิกัสโซ่
• สุดท้ายก็เรื่องการเอาฟอนต์ไปไว้บนคอม ลิขสิทธิ์ของตรงนี้ก็ตั้งแต่วิธีการหาจุด ไปจนถึงทำ hinting

แต่ละอย่างก็สามารถแยกเป็นเจ้าของกันได้ ผมเคยคุยกับคนทำ Angsana เค้าบอกว่าเค้าเป็นเจ้าของแค่ตัว outline (อันที่สอง) ส่วนพวก hinting (อันที่สาม) เป็นของไมโครซอฟท์ประเทศไทย

ชัดเจนเปลี่ยน

หุๆ ในที่สุดเรื่องนี้ก็ลามมาถึงนี่จนได้...เหอๆ

ผมเคยเถียงกับพวกบ้าๆ บอๆ หน้าดำหน้าแดง บนเว็บพันทิปมาแล้ว
เรื่องเดียวกันนี่แหล่ะ...

ผลสรุป...

ผมชนะแบบสะบักสะบอม... (โดนรุม) 555+

สรุปว่าทุกคนเห็นด้วยที่จะให้ฟอนต์มีลิขสิทธิ์ เพราะถือว่าฟอนต์เป็น"โปรแกรม" หรือ "ซอฟต์แวร์" คอมพิวเตอร์

แต่กว่าจะทำให้เข้าใจกันได้เนี่ย...โคตรเหนื่อยเลยขอบอก...

หนอย...เพราะ รมต.คนเดียวนั่นแหล่ะ ที่ดันไปปากพล่อยบอกว่าฟอนต์เป็นสมบัติของชาติ
แม่งเอ๊ย...ไม่ได้ดูเล้ยว่า ฟอนต์มันต่างจากตัวอักษรตรงไหน

มันก็เลยลุกลามกันใหญ่โตเลยทีนี้

พวกในพันทิปก็เอาด้วย

และแล้ววันนึง...ผมก็ได้รับโทรศัพท์ (เค้าไปหาเบอร์ผมมาได้งัยไม่รู้)  หาว่าผมเป็นพวก psl ที่ไปฟ้องเค้า
ด่าผมใหญ่เลย หาว่าผมไม่สนับสนุนพวกขายสมบัติของชาติ...-_-' (เลวยิ่งกว่า พวกขายสัมปทาน ขุดก๊าซในอ่าวไทยให้ยูโนแคลอีก ...ขนาดนั้น)

ผมก็พยายามชี้แจงเค้าไปนะ เค้าก็ไม่ฟัง ผมก็เลยวางหูไปเลย เค้าโทรมาอีก ผมก็เลยไม่รับดีก่า ไม่ได้กลัวโดนด่า แต่กลัวหูชา...

หลังจากวันนั้นผ่านไปเป็นปีๆ คุณ พัลลพ เจ้าของ psl ก็โทรมาหาผม ขอบคุณผมที่ช่วยประกาศการมีลิขสิทธิ์ของฟอนต์

ณ วันนี้แล้วผมก็ยังเชื่อว่ามันยังคงมีลิขสิทธิ์อยู่ทุกประการ...

โดยเฉพาะฟอนต์ OpenType 555+